Als je een schadeclaim indient bij je verzekeraar, krijg je te maken met het eigen risico. Dit is het bedrag dat je zelf betaalt voordat de verzekeraar de rest vergoedt. Maar hoe werkt eigen risico precies? Wanneer betaal je het wel en wanneer niet? En hoe kies je het juiste bedrag? In dit artikel leggen we alles uit over eigen risico bij schadeverzekeringen, met praktische voorbeelden en tips om de beste keuze te maken.
Wat is eigen risico bij schadeverzekeringen?
Het eigen risico is het vaste bedrag dat je zelf betaalt bij elke schadeclaim. De verzekeraar vergoedt alleen het schadebedrag dat boven je eigen risico uitkomt. Het eigen risico geldt per schadegeval — als je twee keer per jaar schade claimt, betaal je het eigen risico twee keer.
Het eigen risico bij schadeverzekeringen (auto, inboedel, woonhuis) werkt anders dan het eigen risico bij de zorgverzekering. Bij de zorgverzekering is het een jaarlijks bedrag dat je opbouwt. Bij schadeverzekeringen betaal je het bij elke afzonderlijke claim.
Hoe werkt het eigen risico in de praktijk?
Het principe is eenvoudig. Stel je hebt een autoverzekering met een eigen risico van €150 en je hebt €2.000 schade aan je auto:
- Totale schade: €2.000
- Eigen risico: €150
- Uitkering verzekeraar: €2.000 – €150 = €1.850
Je betaalt het eigen risico niet apart aan de verzekeraar. In de meeste gevallen verrekent de verzekeraar het eigen risico met de uitkering: je ontvangt simpelweg het schadebedrag minus het eigen risico. Bij reparatie via een partnerbedrijf betaal je het eigen risico soms rechtstreeks aan het herstelbedrijf.
Rekenvoorbeelden per verzekeringstype
| Situatie | Schade | Eigen risico | Uitkering |
|---|---|---|---|
| Parkeerschade auto (allrisk) | €800 | €150 | €650 |
| Inbraak inboedel | €3.500 | €100 | €3.400 |
| Stormschade dak | €5.000 | €250 | €4.750 |
| Waterschade wasmachine | €75 | €100 | €0 (onder eigen risico) |
Zoals je ziet in het laatste voorbeeld: als de schade lager is dan je eigen risico, ontvang je geen uitkering. Het heeft dan geen zin om de schade te claimen. Sterker nog: een claim zonder uitkering kan je schadevrije jaren negatief beïnvloeden bij je autoverzekering.
Soorten eigen risico
Er bestaan verschillende vormen van eigen risico. Het is belangrijk om te weten welk type op jouw polis van toepassing is.
Standaard eigen risico
Dit is het eigen risico dat standaard in je polis is opgenomen. Je kunt dit bedrag niet wijzigen. Bij veel verzekeringen is het standaard eigen risico relatief laag, bijvoorbeeld €50 tot €150.
Vrijwillig verhoogd eigen risico
Bij veel verzekeringen kun je kiezen voor een hoger eigen risico in ruil voor een lagere premie. Je betaalt dan minder per maand, maar draagt bij schade een groter deel zelf. Dit is een bewuste afweging tussen maandelijkse kosten en het financiële risico bij schade.
Eigen risico per gebeurtenis
Bij de meeste schadeverzekeringen geldt het eigen risico per schadegeval. Heb je twee keer per jaar schade? Dan betaal je twee keer het eigen risico. Dit is anders dan bij de zorgverzekering, waar het eigen risico jaarlijks is.
Drempelfranchise vs. aftrekfranchise
Bij een aftrekfranchise (de meest voorkomende vorm) wordt het eigen risico altijd afgetrokken van de uitkering. Bij een drempelfranchise betaal je niets als de schade boven het eigen risico uitkomt — de verzekeraar vergoedt dan het volledige bedrag. Drempelfranchise komt in Nederland zelden voor bij particuliere verzekeringen.
Wanneer betaal je geen eigen risico?
Er zijn situaties waarin je geen eigen risico hoeft te betalen, ook al heb je een eigen risico in je polis staan:
- De tegenpartij is aansprakelijk — Bij autoschade die volledig de schuld van de ander is, verhaalt jouw verzekeraar de schade (inclusief je eigen risico) op de tegenpartij. Je krijgt je eigen risico dan achteraf terug.
- WA-schade (schade aan anderen) — Bij je WA-autoverzekering geldt geen eigen risico voor schade die je aan een ander toebrengt. De verzekeraar betaalt de schade van de tegenpartij volledig.
- Ruitschade via partnerbedrijf — Sommige verzekeraars rekenen geen eigen risico als je ruitschade laat herstellen bij een erkend partnerbedrijf (bij reparatie, niet bij vervanging).
- Bereddingskosten — Kosten die je maakt om verdere schade te voorkomen (de bereddingsplicht) vallen buiten het eigen risico.
Eigen risico per verzekeringstype
Het eigen risico verschilt per type verzekering. Hieronder vind je de gebruikelijke bedragen in Nederland.
Autoverzekering
Bij de autoverzekering varieert het eigen risico van €0 tot €1.000, afhankelijk van de verzekeraar, je leeftijd en de gekozen dekking. Jonge bestuurders (onder 24 jaar) betalen vaak een hoger eigen risico. Bij WA+Casco en Allrisk dekkingen kun je het eigen risico meestal zelf kiezen. Een eigen risico van €150 tot €300 is het meest gangbaar.
Inboedelverzekering
Bij de inboedelverzekering ligt het standaard eigen risico doorgaans tussen de €0 en €250. Veel verzekeraars bieden een basispolis zonder eigen risico aan, met de optie om een hoger eigen risico te kiezen voor premiekorting.
Woonhuisverzekering
Bij de woonhuis- of opstalverzekering varieert het eigen risico van €0 tot €500. Bij specifieke schadesoorten, zoals waterschade, kan een apart (hoger) eigen risico gelden. Controleer je polisvoorwaarden zorgvuldig.
Aansprakelijkheidsverzekering
De meeste aansprakelijkheidsverzekeringen (AVP) in Nederland kennen een eigen risico van €0 tot €100 per claim. Sommige verzekeraars bieden de AVP zonder eigen risico aan.
Tips voor het kiezen van het juiste eigen risico
De keuze voor het juiste eigen risico is een afweging tussen je maandelijkse premie en het bedrag dat je kunt missen bij schade. Gebruik deze tips om de beste keuze te maken:
- Bereken het omslagpunt — Vergelijk de jaarlijkse premiekorting bij een hoger eigen risico met het extra bedrag dat je bij schade betaalt. Als de jaarlijkse besparing €120 is en het extra risico €200, is het verhoogde eigen risico na twee schadevrije jaren voordeliger.
- Houd een schadebuffer aan — Kies nooit een eigen risico dat je niet direct kunt betalen. Zorg dat je altijd het bedrag van je eigen risico beschikbaar hebt op een spaarrekening.
- Kijk naar je claimhistorie — Claim je zelden schade? Dan is een hoger eigen risico financieel aantrekkelijker. Heb je regelmatig kleine schades? Dan kan een laag eigen risico voordeliger zijn.
- Combineer met schadevrije jaren — Bij autoverzekeringen bouw je schadevrije jaren op die premiekorting opleveren. Kleine schades die net boven je eigen risico liggen, kun je beter zelf betalen om je schadevrije jaren te behouden.
- Vergelijk per verzekeraar — Het eigen risico en de bijbehorende premiekorting verschillen per verzekeraar. Vergelijk altijd de totale kosten: premie plus verwacht eigen risico.
Eigen risico en de premie: de verhouding
Hoe hoger je eigen risico, hoe lager je maandelijkse premie — maar het verband is niet lineair. De eerste verhoging levert doorgaans de meeste premiekorting op, terwijl verdere verhogingen steeds minder voordeel opleveren.
Een richtlijn: bij een autoverzekering levert de stap van €0 naar €150 eigen risico gemiddeld €5 tot €15 premiekorting per maand op. De stap van €150 naar €300 levert nog eens €3 tot €8 per maand op. Bij inboedelverzekeringen zijn de bedragen kleiner, maar het principe is hetzelfde.
Veelgestelde vragen
Moet ik het eigen risico apart overmaken aan de verzekeraar?
Nee, in de meeste gevallen niet. De verzekeraar verrekent het eigen risico met de uitkering. Je ontvangt het schadebedrag minus het eigen risico op je bankrekening. Alleen bij reparatie via een partnerbedrijf kan het voorkomen dat je het eigen risico rechtstreeks aan het herstelbedrijf betaalt.
Kan ik mijn eigen risico tussentijds wijzigen?
Bij veel verzekeraars kun je het vrijwillig verhoogde eigen risico aanpassen bij de jaarlijkse verlengingsdatum van je polis. Sommige verzekeraars staan tussentijdse wijzigingen toe. Neem contact op met je verzekeraar om de mogelijkheden te bespreken. Let op: een wijziging geldt alleen voor toekomstige schades, niet voor lopende claims.
Geldt het eigen risico ook als de schade niet mijn schuld is?
In eerste instantie betaal je altijd je eigen risico, ook als de schade niet jouw schuld is. Je verzekeraar verhaalt vervolgens de volledige schade (inclusief jouw eigen risico) op de verzekeraar van de schuldige partij. Als dit succesvol is, ontvang je het eigen risico achteraf terug. Dit proces heet verhaalrecht of subrogatie en kan enkele weken tot maanden duren.
Wat als de schade lager is dan mijn eigen risico?
Als de schade lager is dan je eigen risico, ontvang je geen uitkering. Het is dan niet zinvol om de schade te claimen. Bij autoverzekeringen kan een claim zonder uitkering zelfs nadelig zijn, omdat sommige verzekeraars de claim registreren en het je schadevrije jaren kan kosten. Betaal kleine schades onder je eigen risico altijd zelf.
Lees ook
- Schade Melden bij je Verzekering: De Complete Gids
- Schade Niet Melden bij Verzekering: Risico's en Gevolgen
- Contra-Expertise bij Schadeclaim: Jouw Rechten